Direct naar navigatie

Witbakkend aardewerk

Door: Vlaardings Archeologisch Kantoor

Witbakkend aardewerk werd door pottenbakkers gemaakt. De klei kleurde wit na het bakken.

Dit kwam omdat de pottenbakkers gebruik maakten van klei dat gedurende het tertiair, een geologisch tijdvak van ruwweg 65 - 2,5 miljoen jaar geleden, door de zee is afgezet. Deze klei bevatte, in tegenstelling tot de ijzerhoudende rivierklei waaruit roodbakkende producten werd vervaardigd, juist weinig tot geen ijzer. De klei komt voor in het Duitse Rijnland, langs de Maas in België, maar ook in Noord-Frankrijk. Nederlandse pottenbakkers die witbakkende producten maakten, moesten de klei dus importeren.

Zogenaamd vlekkengoed uit de beerput van herberg de Visscher. Foto: J. van den BergWitbakkend aardewerk is altijd geheel of gedeeltelijk met een loodglazuur bedekt. Als er niets aan dit glazuur is toegevoegd, dan krijgt het aardewerk bij het bakken een gele kleur. Wordt er koper aan toegevoegd, dan komt het als een groen product uit de oven. Toevoegen van mangaan geeft een bruine kleur. Vaak maakten pottenbakkers van verschillende opties gebruik. Een mooi voorbeeld hiervan is het vlekkengoed dat vooral door Friese pottenbakkers gedurende de 18e en 19e eeuw is gemaakt.

Een grape van witbakkend aardewerk. Foto: J. van den BergWitbakkend aardewerk komt in de middeleeuwen sporadisch voor, en dan voornamelijk als importproduct uit België (Maaslands aardewerk) en Duitsland. Vanaf de 16e eeuw maakten ook Nederlandse pottenbakkers in toenemende mate de witbakkende producten. De vormen die bij roodbakkend aardewerk voorkwamen, verschenen nu ook in een witbakkende variant op de markt.

Bekijk hier het witbakkend aardewerk dat in Vlaardingen gevonden is.

Reacties