Direct naar navigatie

Exoten in Vlaardingen

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Thema's: Handel en industrie, Verkeer en vervoer

De mensen die door de eeuwen heen uit allerlei landen en streken naar Vlaardingen kwamen, namen hun eigen gewoonten en spullen mee. Reizigers, handelaars en bezetters introduceerden nieuwe producten en etenswaren. In de bodem van Vlaardingen vinden archeologen met regelmaat resten van zulke 'exotische' goederen.

Kokosnoot en papegaai

In het Stadsarchief van Vlaardingen wordt een brief bewaard die Cornelis Jacobusz. Van der Linden (1708-1738) in 1734 aan zijn ouders in Vlaardingen schreef. Hij woonde zelf in Paramaribo in Suriname. Hij vertelt in de brief over de geboorte van zijn zoontje en het overlijden van zijn vrouw bij de bevalling en besluit de brief met: 'Hiernevens sende ik Ued(ele) eenige kokernoten, alsmeede een papegaay voor mijn moeder. Deese klapt (praat) tegenwoordig al redelijk wel en ik gelooft dat hij met weynig moeyte wel geleert sal kunnen werden. Soo hij maar levende overkomt, dat ik wensche.'

Resoluties van de Heren van de Wet,  ASV inv.nr. 39, blz. 52, tekstuitsnede

Of de papegaai de reis heeft overleefd, weten we niet. Wel hebben archeologen de schil van kokosnoot gevonden die in de eerste helft van de 18e eeuw weggegooid moet zijn.... is dat het cadeau van Cornelis Jacobusz. ?

TritonschelpTriton

Ook schelpen zijn geliefde souvenirtjes uit verre landen: deze Tritonschelp bijvoorbeeld die in de 18e eeuw meegenomen werd uit Japan. De Griekse god Triton wordt vaak afgebeeld terwijl hij op zo'n schelp blaast.

Ribplaat van een schildpad.Zeeschildpad

Onderweg naar overzeese gebieden vingen schepelingen vaak zeeschildpadden. Misschien is dit schild na zo’n maaltijd meegenomen als souvenir om uiteindelijk als afval te eindigen in Vlaardingen.

 

Thee

Natuurlijk vertrok men niet naar het Verre Oosten om schelpen of zeeschildpadden buit te maken. Het eigenlijke doel was om specerijen en thee in te voeren. Thee werd al in de 17e eeuw in Nederland ingevoerd, maar pas in de 18e eeuw werd dit luxeproduct algemeen gedronken. Men haalde toen de thee uit China.

Theekopje van Chinees porselein.Ook het theeservies kwam daar vandaan, getuige de theekopjes die gevonden zijn op de locatie Waaigat/Markt, waar in de 18e eeuw herberg De Visscher gevestigd was.

Romeinse luxe

Voorbeelden van luxegoederen kennen we ook uit vroegere tijden. Het Romeinse leger dat rond het begin van de jaartelling het zuiden van Nederland bezette, bracht de boeren in deze streek wat verfijning. Het terra sigillata, bijvoorbeeld dit fragment van fraai stuk luxe tafel-aardewerk, was een nieuw fenomeen voor de Vlaardingse boeren. Vóór die tijd kenden zij enkel grote grof gevormde aardewerk potten. Ook mochten de boeren proeven van de overheerlijke delicatessen die Romeinen gewoon waren te nuttigen, zoals oesters uit Noord-Frankrijk of België.

Grondstoffen

Luxe was zeker niet het motief voor de vroegste bewoners van deze streek om grondstoffen uit den vreemde te importeren. In de steentijd had je in deze streek toch een klein probleempje. Vuursteen –hoofdbestanddeel van de ‘gereedschapskist’ - komt hier niet in de bodem voor. De mensen van de Vlaardingen-cultuur importeerden daarom dit voor hen onmisbare materiaal uit Zuid-Nederland en België. 

Nu in Vlaardingen

Of het nu luxe goederen, grondstoffen of souvenirtjes zijn, één ding hebben deze voorwerpen gemeen: waar ze ook vandaan komen, ze zijn in de Vlaardingse bodem beland.

Reacties