Direct naar navigatie

Medicijnkist voor de visserij uit 1899

Door: Museum Vlaardingen, Periode: 1800 - 1899, Thema's: Visserij, Armen en zieken

Wat nu een EHBO koffer zou heten, was in 1899 deze verband- en medicijnkist die vermoedelijk aan boord was van de Vlaardingse logger VL 120 Martina, zoals erop is ingekrast. De kist, goedgekeurd door het College der Zeevisscherijen, werd samengesteld door de Vlaardingse apotheker Zembsch en zijn Dordtse collega De Bosson. Naast verbandmiddelen bevat de kist ook een keur aan destijds gangbare middelen tegen brandwonden, puisten, gewrichtspijnen, bronchitis en zelfs luizen.

Medicijnkist voor de visserij uit 1899Aan boord van vissersschepen moest regelmatig eerste hulp worden verleend. De schipper was verantwoordelijk voor het verzorgen van gewonde bemanningsleden en kon daarbij gebruik maken van een verband- en medicijnkist. Het College der Zeevisscherij bevorderde de aanwezigheid van een kist. Dit college was in 1864 door de Nederlandse overheid ingesteld ter bevordering van de gehele bedrijfstak. Het college bereidde wet- en regelgeving voor, maar bemoeide zich ook onder andere met opleidingen en het welzijn en de gezondheid van vissers op zee. Zo verleenden ze ook hun goedkeuring aan geschikte medicijnkisten.schildje op de medicijnkist met de namen van de apothekers
In Museum Vlaardingen staat een fraai voorbeeld van zo’n verband- en medicijnkist. Deze dateert uit 1899. Deze kist met opschrift “Verband en Medicijnkist voor de Visschersvloot”  is destijds samengesteld door de Vlaardingse apotheker J.M. Zembsch Jr. en de Dordtse apotheker K.G.W.de Bosson. Zij stuurden een soortgelijke kist ook in naar de  internationale visserijtentoonstelling in 1901 in Oostende, waar de medicijnkist werd bekroond met de hoogste onderscheiding: het Diplome d’Honneur.
De kist is goed gevuld met allerhande verbandmiddelen en medicijnen. In 1966 heeft de destijds bekende Vlaardingse apotheker A.L.Backer de inhoud nog eens aangevuld. De meeste medicijnen geven een goed beeld van wat men rond 1900 als geneesmiddel beschouwden. In de kist zitten echter ook middelen waarvan de werking niet wetenschappelijk is aangetoond. De kist bevat onder andere wonderolie dat men gebruikte als laxeermiddel, lijnolie in kalkwater (voor brandwonden), desinfectiemiddelen, balsems en zalfjes zoals trekzalf.  
Er is nog een aardige anekdote bekend over de Vlaardingse apotheker Zembsch, die de oorspronkelijke kist samenstelde. In 1907 moest hij getuigen in een rechtszaak tegen een assistente van hem, die grote hoeveelheden cocaïne zou hebben besteld en verdonkeremaand. In de rechtszaal had zij tot dan toe ontkend gehandeld te hebben in het middel, ze zou het puur voor eigen gebruik hebben aangewend. De apothekersassistente beweerde pijn te hebben gehad in haar kies. Zembsch getuigde echter dat mevrouw helemaal geen kiezen had en dat ze een kunstgebit droeg.
Nu was het gebruik van cocaïne in 1907 nog niet illegaal verklaard. Men wist echter wel, en Zembsch verklaarde dat in de rechtszaal dan ook,  dat het middel ook kan leiden tot allerlei prettige gevoelens. Op het misbruik van het middel en de oplichting van de baas werd 2 maanden gevangenisstraf geëist. Het is niet bekend of de apothekersassistente schuldig werd bevonden

Reacties