Direct naar navigatie

De Haringkroon

Door: Museum Vlaardingen, Periode: 1800 - 1949, Thema's: Visserij, Dagelijks leven

Een haringkroon hing aan de gevel of binnen in een viswinkel, zodat iedereen wist dat de eerste nieuwe haring was gearriveerd. De uitbundig versierde kroon gaf uitdrukking aan iets feestelijks. Met de komst van de nieuwe haring braken betere tijden aan.

Haringkroon uit circa 1890Een haringkroon hing aan de gevel of binnen in een viswinkel, zodat iedereen wist dat de eerste nieuwe haring was gearriveerd. Ook hing de haringkroon wel aan de gevel van een rederij waarvan een schip de haringrace had gewonnen oftewel de eerste ‘Hollandse Nieuwe’ aan land had gebracht.
Een opgehangen haringkroon had ook iets feestelijks. Het maakte duidelijk dat met de komst van de nieuwe haring een goede tijd aanbrak. De zomer was begonnen en het spreekwoord: “haring in het land, de dokter aan de kant” gaf dit ook aan.
Deze originele haringkroon uit ca. 1890, die op een prominente plaats hangt in Museum Vlaardingen, was van ‘Rederij en Haringhandel Flevo’. Dit Vlaardingse bedrijf van de familie Van Abshoven heeft tot 1958 schepen gehad en is daarna nog een zestal jaren doorgegaan met de handel in vis en aanverwante artikelen.
Haringkronen zijn echter nog beduidend ouder dan dit exemplaar. Zo heeft Museum Vlaardingen een fraai schilderij uit 1815 van Adriaan de Lelie en Willem van Leen getiteld: 'Voorbereidingen voor de verkoop van de Nieuwe Haring’.Dit schilderij toont, naast een haringhandelaar, een dienstmeid die bezig is een haringkroon te maken. Ze wikkelt bloemenslingers om een kroon van bladertakken.schilderij uit 1815 van Adriaan de Lelie en Willevan Veen

Er zijn ook nog afbeeldingen bekend uit de tweede helft van de 18e eeuw.
Werden haringkronen oorspronkelijk gemaakt door een kroon van bladertakken versierd met bloemen en papieren vlaggetjes; later zijn de bladertakken vervangen door blik. De stroken blik werden uiteraard ook weer gekleurd en uitgedost met vlaggetjes en andere versiersels.

haringkroon van eind 19e eeuw                                                     Museum Vlaardingen heeft nog een originele haringkroon uit het einde van de 19e eeuw.  Deze kroon heeft nog van 1973-1990 bij de komst van de nieuwe haring gehangen in de Amsterdamse viswinkel Kok-Busman aan de Nieuwmarkt. In de 20e eeuw zijn haringkronen ook wel gebruikt als reclamemateriaal, Zo zijn er nog plastic haringkroontjes gebruikt door het Nederlands Visbureau.

Reacties