Direct naar navigatie

Holy op de Archeologische Monumentenkaart

Door: Vlaardings Archeologisch Kantoor

Het Centraal Monumentenarchief (CAM), dat beheerd wordt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), bevat een overzicht van archeologisch waardevolle terreinen. Deze terreinen zijn weergegeven op de Archeologische Monumentenkaart (AMK). In Holy toont de kaart twaalf terreinen met een hoge archeologische waarde en één terrein met een zeer hoge archeologische waarde.

AMK-terreinen in Holy. Kaart: ARCHIS2 en Vlaardings Archeologisch Kantoor.

Holiërhoekse polder

De meeste AMK-terreinen in Holy zijn gesitueerd in de Holiërhoekse polder. Veldkarteringen door de heer E. Bult in de jaren ’80 en een archeologisch onderzoek in 1999 zetten in dit gebied acht huisterpen of -erven op de kaart. In het veld zijn de terpen nauwelijks meer zichtbaar. Ze kenmerken zich door een zavelpakket dat is aangebracht op het veen.

Beschilderd paneel van voor 1871 met de Vlaardingse Vaart, Trekkade, boerderij Zonnehoeve en de Nieuwe molen. Collectie: Stadsarchief Vlaardingen. Foto: F.W. Ooststroom. Ter hoogte van boerderij Zonnehoeve wordt op basis van een bijzondere vorm in de percelering en de aanwezigheid van bebouwing op een historische kaart uit 1712 ook een laatmiddeleeuwse hofstede verwacht (AMK-nr.9483). De huidige boerderij ligt duidelijk op een hoogte en stamt volgens de eigenaars uit circa 1600. Na een veldkartering in 1982 situeerde de heer E. Bult hier een huisterp. Bij de aanleg van een gasbuis in 1991 zijn ter plaatse laatmiddeleeuwse scherven verzameld, maar kon de terp niet in kaart gebracht worden. In 2008 verzamelde een Helinium-lid enkele scherven langs een afgegraven slootkant rond de Zonnehoeve. Het aardewerk dateert vermoedelijk uit de 13e eeuw. Een klein proefsleuvenonderzoek in het westelijke deel van het AMK-terrein in 2008 leverde geen sporen op van de hofstede. Naar alle verwachting ligt de hofstede echter op dezelfde locatie als de Zonnehoeve.

Holy-Noord

In Holy-Noord zijn slechts twee AMK-terreinen aangeduid. Het eerste terrein, AMK 9450, omvat een cultuurlaag uit de ijzertijd en een mogelijke ridderhofstad uit de late middeleeuwen. Op historische kaarten zijn in dit gebied drie boerderijen afgebeeld, die bekend stonden als ‘Drieënhuizen’. Op het tweede terrein, AMK 9454, staat op historische kaarten de Jacob Jansz. Cockwoning afgebeeld. Archeologisch onderzoek in de jaren ’60 bracht een huisterp aan het licht en toonde aan dat de oorspronkelijke houtbouw in de 15e eeuw vervangen werd door stenen gebouw.

Holy-Zuid

In 1968 is deze tegel vervaardigd in opdracht van de directie van het Holy Ziekenhuis. De afbeelding van hofstad Holy is gebaseerd op de kaart die Jan Jansz. Potter in 1572 vervaardigde. Foto: J. van den BergDe twee resterende AMK-terreinen bevinden zich in het westelijke deel van Holy-Zuid. Aan één van deze terreinen is een zeer hoge archeologische waarde toegekend. Het terrein omvat de resten van het laatmiddeleeuwse mottekasteel en hofstad Holy. De heer C. Hoek groef op dit terrein in 1965 de funderingen op van een 13e-eeuwse woontoren met een omvang van 6,5 x 7,4 m. Het onderzoek toonde aan dat de woontoren op een kunstmatige verhoging stond. De heuvel was opgeworpen op de oeverwal van een verlande kreek. De vulling van de kreek bleek veel inheems-Romeins materiaal te bevatten. Het andere terrein, AMK 9452, staat bekend als de Joffer Aechtenwoning en is eveneens in 1965 deels onderzocht door de heer C. Hoek. Hij trof daarbij de resten aan van een ontginningsboerderij uit de late 11e/ begin 12e eeuw en een 13e-eeuwse motte.

Overal archeologie

Waarnemingen in Holy met de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) als ondergrond. Kaart: ARCHIS2 en Vlaardings Archeologisch Kantoor.De archeologisch waardevolle terreinen zijn echter niet de enige locaties in Holy waar archeologische vondsten zijn gedaan. Sinds de jaren ’60 vonden er meer dan 63 waarnemingen plaats in Holy. De bewoning leek zich in het verleden voornamelijk te concentreren in de Holiërhoekse polder, Holy-Zuidwest en in mindere mate Holy-Noord. De afgelopen jaren kon dankzij systematisch onderzoek aangetoond worden dat ook Holy-Zuidoost in het verleden bewoning kende.

Bronnen

Archief Vlaardings Archeologisch Kantoor - Gemeente Vlaardingen, Sectie Stadsarchief en Archeologie

ARCHIS2, geraadpleegd in april 2012.

Reacties