Direct naar navigatie

Buizengat

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Periode: 1000 - heden, Thema's: Visserij, Dagelijks leven

Om het Buizengat heen staan tegenwoordig luxueuze, gloednieuwe woningen, erover ligt een voetgangers- en fietsbrug. Vroeger waren er onder andere rondom scheepswerven gevestigd en vermaakten de Ambachtsheren van Vlaardingen zich er in hun riante buitenplaats aan de Hoflaan.

Spuiwater

Ín het Buizengat lagen de vissersschepen en de haringbuizen.
Het Buizengat heette aanvankelijk 'Spuiwater' en is in de 15e eeuw aangelegd als spuimogelijkheid voor de Oude Haven. Het werd al snel in de volksmond 'Buizengat' genoemd, naar het toen veel voorkomende scheepstype, de haringbuis.
De naam 'Buyssche Gadt' wordt voor het eerst genoemd in archiefstukken uit 1698, betreffende de uitbreiding van het aantal meerpalen “in het (soo genoemde) Buyssche Gadt, tussche de Maesdijck bij de Kore mole ende de speuye”.

Het Buizengat in 1914. Foto Muns, copyright M.P. Zuydgeest.

Zandbanken

In de intensief gebruikte Oude Haven, werd het in- en uitvaren van de talloze vissersschepen vaak belemmerd door aangroeiende zandbanken. Om de haven uit te diepen, gebruikte men een spuikom achter in de haven. Bij hoog water liet men die vollopen. Vervolgens sloot men de spuikom af. Bij laag water werd ze geopend en kon de watermassa met kracht door de haven stromen, waardoor het slib afgevoerd werd naar de Maas.
De in de haven liggende schepen hielden echter de grond vast en daarom werden in 1610 alle schepen in winterberging in het Spuiwater gelegd.
Het Buizengat zoals we dat nu kennen, is slechts een derde deel van de totale spuiwateroppervlakte waarover de stad vroeger beschikte. Ook de zogenaamde ‘Put’, aan de overkant van de Westlandseweg, waar nu de wooncomplexen ‘Onder de Molen’ en ‘Molenzicht’ gevestigd zijn, hoorde erbij.

Scheepswerven

Aan het Buizengat lagen verschillende scheepswerven, zoals onder andere de allereerst gebouwde werf hier, ‘Dammes Erve’ (1731), werf ‘De Hoop’ , de werf van de Gebr. van der Windt en 'De werf van Pronk'. Deze lagen aan de Kortedijkzijde van het Buizengat.

De scheepswerf van de Gebr. v.d. Windt, vlakbij de molen. De foto is gemaakt op 4 september 1899, tijdens de bouw van de VL180 'Augusta' van de 'Visscherij Maatschappij Vlaardingen'.

Aan de andere kant, aan de Hoflaan, zat de gelijknamige 'Hoflaanwerf' van de firma S. van Gijn en Zoon, later Verwey en Co. en uiteindelijk overgegaan in de scheepswerf van A. de Jong N.V. Deze laatste bezat ook nog twee hellingen aan de Kortedijk.
De Ambachtsheren van Vlaardingen bewoonden aan deze kant van het Buizengat hun buitenplaats. In 2004 hebben archeologen restanten van deze buitenplaats opgegraven.

Een nieuwe bestemming voor het Buizengat

In het laatste kwartaal van de 20ste eeuw sloeg de verloedering toe en bood het gebied een rommelige, troosteloze aanblik. Gemeentewerken aan de Hoflaan breidde zich alsmaar uit en er vielen aan weerszijden gaten in de bebouwing. Het Buizengat eind december 2009, een nieuwe woonwijk met uitzicht op het water. Copyright Jan Borsboom.
Vanaf 2000 is de oude bebouwing rondom het Buizengat gesloopt en vervangen door circa 430 nieuwbouwwoningen. De nieuw ontstane straten dragen de namen van de daar in het verleden gevestigde scheepswerven. Een voetgangers- en fietsbrug verbindt de Hoflaan met de Kortedijk.

Reacties