Direct naar navigatie

d’Engelsche Boomgaert

Door: Vlaardings Archeologisch Kantoor, Periode: 1000 - 1499, Thema's: Dagelijks leven

Toen in 1988 voor het eerst gesproken werd over de sloop van het Kolpabad, leefde de interesse voor deze historische locatie op. Een booronderzoek door Paul van der Kroft in 1996 voedde deze nieuwsgierigheid.

Sfeerfoto opgraving d'Engelsche Boomgaert. Foto: Archeologische dienst gemeente Vlaardingen

De uitkomst van dit onderzoek was dan ook veelbelovend. De archeologen verwachtte materiaal te kunnen vinden vanaf de Vlaardingentijd tot en met de middeleeuwen. De  vondsten die ze uiteindelijk deden, hadden ze op voorhand niet voor mogelijk gehouden!

Eerste bewoners

Paalspoor uit de ijzertijd. Foto: Archeologische dienst gemeente Vlaardingen.Wij beginnen bij wat voor de archeologen het einde van het onderzoek was; de ijzertijd. Veel is het niet, maar de resten van een aantal puntige palen wezen wel op bewoning in die tijd. De palen maakten deel uit van boerderijen en/of schuren. Dit waren de vroegste resten van bewoning op d’Engelsche Boomgaert.

 

Romeinse tijd

Opgraving d'Engelsche Boomgaert. Foto: Archeologische dienst gemeente Vlaardingen.Net boven de ijzertijdlaag lag een Romeinse laag. Uit het aardewerk dat in deze laag werd gevonden, bleek dat er bewoning was geweest in de overgangsperiode tussen de ijzertijd en de Romeinse tijd. Dit was opzienbarend, omdat tot dan toe was aangenomen dat Midden-Delfland tussen deze twee era’s geen bewoning kende. Verder kon uit de vondsten worden opgemaakt, dat de bewoners van dit gebied onder het Romeinse bewind een bloeiperiode doormaakten.

Middeleeuwen

Met het vertrek van de Romeinen verdwijnt aanvankelijk ook ieder spoor van bewoning in de regio. Later keert de mens toch weer terug. Ook op d’Engelsche Boomgaert zijn sporen aangetroffen uit deze periode. De meest opmerkzame sporen behoorden tot een - tot dan toe - onbekend kasteel.

Wat er nog van het kasteel resteerde, was bedroevend weinig. De sloop van het kasteeltje in de middeleeuwen en de bouw van het Kolpabad vaagden het gebouw weg. Wat wel bewaard bleef, waren de resten van een slotgracht. De gracht omsloot een kasteeltereein van ongeveer 800 m2. In de gracht vonden de archeologen van alles. Van aardewerk tot de resten van een brug toe.

Deze vondsten leidden tot een datering van het kasteelterrein. Het kasteel bleek tussen 1275 en 1300 na Christus gebouwd, en was in de eerste helft van de 14e eeuw weer afgebroken.

In de gracht lagen enkele voorwerpen, zoals een bronzen kookpot en een messing ketel, die voor die tijd heel kostbaar waren. Zo kostbaar dat men ze onder normale omstandigheden nooit weg zou gooien. Als ze beschadigd waren, zouden ze gerepareerd of omgesmolten worden.

Een andere opmerkelijke vondst is een zwaard dat rechtop in de gracht stond. Het is er hoogstwaarschijnlijk ingegooid. Een zwaard is echter veel te kostbaar om zo mee om te gaan.

Het feit dat de kookpot, ketel en het zwaard, in gracht geraakt zijn, wijst op een vijandige overname van het kasteel. Dit past ook in de tijd van de afbraak; namelijk de Hoekse en Kabeljauwse twisten.

Herkomst naam

De brugconstructie in profiel. Foto: Archeologische dienst gemeente Vlaardingen.Over de oorsprong van de naam Engelsche Boomgaert bestaan verschillende theorieën. De jongensnaam ‘Engel’ werd als oorsprong overwogen, maar is op geen enkele wijze in verband te brengen met deze locatie. Een meer plausibele theorie is dat de eigenaar van de grond een Engelsman was.

De nabij gelegen Ridderhofstad Steenhuizen, die op dezelfde wijze gebouwd is!, was immers aan een klerk van Willem III geschonken. Het zou kunnen dat deze klerk ook eigenaar van de Engelsche Boomgaert was.

Deze theorie lijkt bevestigd door de vondst van resten van een brug in Engelse stijl. Verder komt de bewerking van een opgegraven spitoplegger exact overeen met een exemplaar dat bij Steenhuizen is gevonden.

Verhaal: Pietjan den Hollander, maatschappelijke stage

Bron

T.de Ridder e.a., 2001: d'Engelsche Boomgaert. Op historische grond, Schiedam.

Reacties