Direct naar navigatie

Vlaardingen en De Slag bij Waterloo - inbreng miliciens

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Periode: 1800 - 1899, Thema's: Oorlog, Gezag en politiek

Op 18 juni 2015 is het tweehonderd jaar geleden dat Napoleons poging om zijn keizerrijk weer terug te winnen, bij Waterloo definitief de kop in werd gedrukt. Britse, Nederlandse en anderzijds Hannoveraanse en Pruisische legers rekenden hier grondig af met de meer dan 123.000 soldaten die Napoleon hierbij ingezet had. Een veldslag zo massaal als nooit tevoren. Eén die ieders voorstellingsvermogen, zeker in die tijd, ver te boven ging. Ook Vlaardingen bracht offers.

Inleiding

Op 26 februari 1815 ontsnapt Napoleon van het eiland Elba. Zijn doel is Parijs. Ter hoogte van Antibes zet hij voet op Franse bodem. Kort daarna loopt hij tegen Maarschalk Ney met zijn troepenmacht op. Deze heeft de opdracht gekregen om hem gevangen te nemen. Maar de situatie ontwikkelt zich anders. Ney loopt, vergezeld van zijn troepen, over naar de voormalige keizer.

Wet op de Nationale Militie

Vanwege de mogelijke oorlogsdreiging wordt op 27 februari 1815 de Wet op de Nationale Militie afgekondigd. Ondertussen is Napoleon op 20 maart in Parijs aangekomen en in triomf ontvangen in de Franse hoofdstad. Hij neemt onmiddellijk de macht in handen. Koning Lodewijk XVIII vlucht naar Gent. Hiermee begint de zogenaamde periode ‘De Honderd Dagen van Napoleon’. De keizer bouwt in korte tijd een enorme troepenmacht op, met als doel zo snel mogelijk de macht over Europa terug te winnen.

Vlaardingen stuurt achtentwintig mannen de oorlog in

Ook in Vlaardingen worden jonge kerels opgeroepen voor het leger. Via een loting met een nummer, worden achtentwintig mannen gerekruteerd voor de militie. Deze dienstplichtigen moeten het staande leger van beroepssoldaten in oorlogstijd aanvullen. Zij krijgen een uniform dat voor het grootste deel naar Engels model gemaakt is en worden uitgerust met een Engelse musket, de zogenaamde Brown Bess.

Notariële akte van remplacement (vervanging dienstplicht) van Jan van Netten, 7 februari 1814
Sommige mannen die ingeloot zijn voor hun nummer kunnen thuis niet gemist worden of hebben een andere reden om niet bij de militie te willen dienen. Zo ook Jan van Netten, bouwknecht in Vlaardinger-Ambacht, die met gewezen soldaat Andries Ketting in een zogenaamde akte van remplacement overeen kwam, dat deze in zijn plaats bij de landmilitie zou gaan dienen. Dat kostte Jan 50 gulden ineens en daarna 125 weken lang twee gulden per week. Soldaat Ketting overleefde de Slag bij Waterloo en vertrok op 21 november 1821 als korporaal naar Oost-Indië. Dit is het laatste dat er over hem bekend is. 

8e Bataljon Nationale Militie

De Vlaardingse miliciens zijn ingedeeld bij het 8e Bataljon Nationale Militie, dat begin 1814 als 12e Bataljon Landmilitie werd opgericht. In maart 1815 werd het vernummerd in het 8e Bataljon Nationale Militie. Deze militairen zijn voornamelijk afkomstig uit het militiedistrict Dordrecht, waartoe onder meer ook Vlaardingen behoorde. In december 1818 gaan ze op in de 9e Afdeling Infanterie. Het 8e Bataljon Nationale Militie heeft dus maar kort bestaan. Ten tijde van Waterloo heeft Overste W.A. de Jongh het commando over 566 soldaten. Het 8e, waarin de Vlaardingers, wordt ingedeeld bij ‘De Brigade van Bylandt’. Onder deze brigade vallen de volgende bataljons:

• 27e Bataljon, Jagers
• 7e Bataljon, Infanterie van Linie
• 5e Bataljon, Nationale Militie
• 7e Bataljon, Nationale Militie
• 8e Bataljon, Nationale Militie

Deze 'Brigade van Bylandt' vecht op 16 juni 1815 tijdens de Slag bij Quatre-Bras en op 18 juni tijdens de Slag bij Waterloo aan geallieerde zijde  tegen het Franse leger van Napoleon Bonaparte.
Van de achtentwintig Vlaardingers sneuvelt er maar één, Pieter Goudswaard. In deze pdf-file zijn de namen te lezen van de overige mannen en informatie over hun achtergrond.

Van het militair tenu van de strijders uit het 8e Bataljon is jammer genoeg weinig bewaard gebleven. In het Nationaal Militair Museum te Soesterberg is slechts een exemplaar van een rokjas te vinden.

 

Reacties