Direct naar navigatie

Ramp met de Harwichboot s.s.’Berlin’ krijgt staartje

Door: Stadsarchief Vlaardingen

Het is in de nacht van 20 op 21 februari 1907. Een zware storm teistert de kust bij Hoek van Holland. In dat noodweer staat de Engelse mailboot s.s. ‘Berlin’, die van Harwich onderweg naar Hoek van Holland is, op het punt de Nieuwe Waterweg in te varen. Aan boord bevinden zich 143 personen en een grote hoeveelheid post. Dan is daar plotseling die enorme vloedgolf…

de mailboot Hoek van Holland-Harwich s.s. 'Berlin' (foto M.P. Zuydgeest)Deze intro leidt een tragische gebeurtenis in die op een bizarre wijze gelinkt is aan onderstaand romantisch verhaal dat afkomstig is van een bezoeker van de website.
Deze vroeg zich bij de afbeelding van een bouwtekening van het Vlaardingse 'Post- Telegr.- en Telef. Gebouw’ af, of deze gesigneerd zou kunnen zijn door zijn vader, Jacobus Smit. En inderdaad, na het bestuderen van de originele bouwtekening bleek dit het geval te zijn.
Deze in Vlaardingen geboren ingenieur was van circa 1937 tot 1942 werkzaam bij de Rijksgebouwendienst die verantwoordelijk was voor het ontwerp van dit kantoor.Ingenieur Jacobus Smit met een leerling op de HTS in Rotterdam waar hij materiaal- en bouwkunde doceerde (begin jaren '60, foto Rick Smit)

E-mailwisseling

Er ontstond een levendige e-mailwisseling met de redactie van de website. Het Stadsarchief stuurde de vraagsteller op zijn verzoek nog wat aanvullende genealogische informatie over zijn familie, in het bijzonder over zijn grootvader, die net als zijn vader, de naam Jacobus Smit droeg.
Deze in 1880 in Klundert geboren grootvader verhuisde op jonge leeftijd met zijn ouders (wederom een Jacobus Smit en ene Hendrika Wehlers) naar Vlaardingen, waar zijn vader een betrekking kreeg als hoofdonderwijzer. De grootvader van onze websitebezoeker treedt in zijn vaders voetsporen en wordt ook ‘leeraar’ in Vlaardingen.
In 1907 is hij dus 27 jaar als zich op twintig kilometer afstand een tragische scheepsramp voordoet.de s.s. 'Berlin' breekt op het Noorderhoofd in tweeën (foto M.P. Zuydgeest)

S.s. ‘Berlin’ ten onder in de golven….

Door de plotselinge vloedgolf slaat het s.s.‘Berlin’ in de vroege ochtend van 21 februari 1907 op het Noorderhoofd bij Hoek van Holland te pletter en vergaat.
Het trieste gevolg hiervan is dat 128 personen de dood vinden in het kolkende water, ondanks verwoede reddingspogingen van de reddingsboot ‘President van Heel’. Slechts vijftien opvarenden worden gered, waaronder de kapitein. De postzakken met inhoud verdwijnen gedeeltelijk in de golven. Honderden brieven en kaarten, die nooit hun bestemming zouden bereiken…….

Doorweekte brief

De uren na deze ramp ligt de Nieuwe Waterweg bezaaid met wrakstukken en lichamen. De helft van de poststukken ligt her en der verspreid in het zwaar beschadigde wrak, de andere helft is in het nog altijd onstuimige water beland waar een harde westenwind de brieven en brokstukken verder in de richting van Rotterdam drijft.
Die middag, als de storm wat is gaan liggen, speelt er in Vlaardingen een jongetje aan de waterkant. Zijn oog valt op een doorweekte, verkreukelde en half in het water dobberende envelop. Nieuwsgierig als hij is, vist hij de brief uit het Maaswater. Jammer genoeg lukt het hem niet om te lezen wat erin staat. De inkt is doorgelopen en bovendien is de tekst in het Engels geschreven. Hij krijgt een idee en besluit de brief voorlopig mee naar huis te nemen. De volgende dag laat hij zijn meester – Jacobus Smit – er eens naar kijken.
Deze slaagt erin, dankzij de cursus Engels die hij toevallig op dat moment volgt, de inhoud van de brief en de naam van de afzender te ontcijferen. Het is ene Miss Agnes Elizabeth Neave die in Norwich, Engeland woont. Meester Smit gaat er eens goed voor zitten en schrijft haar een brief waarin hij haar op de hoogte brengt van de dramatische gebeurtenis met het s.s ‘Berlin’ en de bijzondere reis die haar brief had gemaakt.

Happy end

Uit dit eerste contact ontstaat een romantische briefwisseling die uitmondt in een ontmoeting. Uiteindelijk betreden Jacobus en Agnes op 12 augustus 1908 samen het altaar van de kerk in haar woonplaats Norwich.

Het echtpaar Jacobus en Agnes temidden van vier kinderen. Van links naar rechts Cor, Jacobus, de kleine Henry en Marion. Hun vijfde kind Besley is dan nog niet geboren (circa1916, foto Rick Smit)
Een paar dagen later vestigt het paar zich in Jacobus’ woonplaats Vlaardingen waar negen maanden later hun eerste kind geboren wordt, een zoon die net als zijn vader de naam Jacobus zal dragen. Deze baby is dus de Jacobus Smit die de aanleiding vormde tot dit verhaal, de ingenieur die verantwoordelijk was voor de bouw van het Vlaardingse 'Post- Telegr.- en Telef. Gebouw’ én de vader van onze websitebezoeker...
 
“Life is a funny thing”, zoals het familielid dr. Henry Smit (de broer van ingenieur Jacobus) die deze ‘familystory’ optekende, niet geheel ten onrechte opmerkte….


Met dank aan Rick Smit die ons dit bijzondere verhaal toestuurde.

Reacties