Direct naar navigatie

‘De paden op, de lanen in’- wandelen in historisch perspectief

Door: admin, Periode: 1900 - 1949, Thema's: Dagelijks leven, Cultuur en vermaak

Wandelen is inspanning voor het lijf en ontspanning voor de geest. ‘Mens sana in corpore sano’ ofwel ‘een gezond lijf in een gezond lichaam’ zoals het Latijnse spreekwoord dat zo mooi verwoordt. Er wordt dan ook heel wat afgewandeld in het Vlaardingse. In de jaren dertig van de vorige eeuw kwam – geïnspireerd door de Nijmeegse Vierdaagse – ook hier de wandelsport op gang.

In de crisisjaren voorafgaande aan de Tweede Wereldoorlog kon men zowel een gezonde geest als een gezond lichaam goed gebruiken. Door het oprichten van diverse wandelverenigingen trachtte men de moed erin en de moraal hoog te houden.
De wandelgroep van ‘De Princevlag’ was daar een mooi voorbeeld van. In navolging van de oprichting van de gelijknamige landelijke vereniging van aanhangers van het Oranjehuis, zag de Vlaardingse afdeling ervan in 1933 het levenslicht. Naast muziek-, gymnastiek-, zang- en jeugdclubs en vendelzwaaiers, richtte men in 1935 een wandelsportafdeling op.

‘De Princevlag‘; ‘marschen’ van 40 km

De georganiseerde wandeltochten, ook wel ‘marschen’ genoemd, waren niet bepaald voor watjes. Tochten van 40 kilometer, toch al gauw een uur of acht lopen, waren geen uitzondering. Soms kregen de deelnemers wat tijd om tussendoor even te ontspannen. Een boottocht van de ‘Spido-Dienst’ op de Nieuwe Maas ‘langs de imposante grootbedrijven’ was een welkome afwisseling in de ‘Eilanden-Marsch’, die op Hemelvaartsdag 1937 werd gelopen. In een ongedateerde circulaire (na 1936) kondigt ‘Wandelsportclub De Princevlag’ een tocht naar het ‘Rosarium en het Gedenkteeken van wijlen Hare Majesteit Koningin Emma’ aan. Heen gaat het per trein, terug lopend. Een week later, op 8 augustus voert de tocht door het Westland waar ‘de deelnemende wandelaars in een der kassen gratis druiven kunnen eten’.
De tochten begonnen in de regel vroeg, al om half vijf ’s ochtends moest er aangetreden worden. In ‘sporttenue’ wel te verstaan. De circulaire eindigt met de woorden ‘Er wordt op vertrouwd, dat alle leden aanwezig zijn zonder eenige uitzondering’.

Diploma van W.S.V. 'De Princevlag' (collectie H.K. van Minnen)

Wandelsportvereniging Vlaardingen

Wandelen in groepsverband was in die jaren een populaire vrijetijdsbesteding aan het worden.
‘Wandelsportvereeniging Vlaardingen’, opgericht op 1 september 1934, organiseerde onder meer in 1937 en 1939 de ‘Nieuwe Haring Marschen’ met afstanden van 20, 25, 30 en 40 kilometer. Tijdens de tocht trakteerde de organisatie de deelnemers op ‘het fijne Vlaardingsche zeebanket’. De slogan van deze marsen luidde: ‘Even roemrijk als de Haring zijn de marschen wel van Vlaaring’. De paden op, de lanen in met W.S.V. 'Vlaardingen'
De start vond plaats op het Fortuna-sportterrein aan de Parallelweg waar een ‘schitterende kleedgelegenheid’ de wandelaars ter beschikking zou staan. Ook Hotel-Restaurant ‘Zeemanshuis’ aan de Westhavenplaats was een populaire startplaats van deze vereniging. De wandelaars dienden zich aan allerlei voorschriften te houden. ‘Marcheeren in sportkleeding wordt aanbevolen. Iedere deelnemer(ster) verschijnt in behoorlijk tenue, zoodat dit geen aanstoot kan geven’. Het meevoeren van vlaggen, vaandels en borden was verboden, net als, op straffe van uitsluiting, snelwandelen.

Wandelsportvereniging Flardinga

Uit een aantal leden van Wandelsportvereniging Flardinga ontstond al enkele dagen na de bezetting de eerste Nederlandse verzetsgroep ‘De Geuzen’. Voor een aantal eindigde hun lidmaatschap dramatisch. Vijftien Geuzen werden door de Duitsers gefusilleerd.   W.S.V. 'Flardinga', rechts Arij Kop, één van de gefusilleerde Geuzen
Op 3 juni 1947 is de wandelgroep heropgericht. In 1950 deden tien van de slechts twaalf leden met succes mee aan de Vierdaagse van Nijmegen. De in 1941 door de Duitsers in beslag genomen vlag is in juli 1950 door de recherche opgespoord en aan ‘Flardinga’ teruggegeven. In de bezettingsjaren deed de vlag dienst als tafelkleed bij het hoofdkwartier van de Duitsers in Den Haag.

Wandelsportvereniging De Vergulde Hand

Wandelsportvereniging De Vergulde Hand schreef op zaterdag 27 september 1947 een ‘Grote Druiventocht dwars door het schone Westland’ uit. Kamp ‘De Vergulde Hand’ deed van juli 1945 tot en met januari 1948 dienst als bewarings- en verblijfskamp voor gearresteerde N.S.B.-ers. Ten behoeve van het resocialisatieproces kregen gedetineerden de gelegenheid om cursussen te volgen en film-, ontspanningsavonden en lezingen bij te wonen. Ook konden ze aan sportieve activiteiten deelnemen.
Uit het voorwoord van burgemeester J.Heusdens: ‘Wandelen is wel één van de mooiste takken van sport. Ten eerste omdat in het algemeen het emotionele element slechts een ondergeschikte rol speelt. Maar vooral ook omdat deze sport kan worden beoefend door een groot aantal personen tegelijk, die geen andere bedrevenheid nodig hebben dan dat het lichaam is getraind in het te voet afleggen van flinke afstanden’. De dresscode luidde als volgt: 'De kleding mag geen aanstoot geven aan anderen en mag geen uiting geven aan politieke gezindheid. Voor groepen die een vereniging vertegenwoordigen, wordt een gelijke kleding aanbevolen. Voor dames is het lopen in skibroeken, trainingspakken en rijbroeken verboden’.
De opbrengst van de wandeltochten ging vaak naar een goed doel. Hier waren de baten bestemd voor ‘Onze jongens overzee, voor aanschaffing van radio’s’.

Wandelen door de Beneluxtunnel

Een unieke tocht vond plaats op 3 juni 1967. Wandelclub Jong Flardinga stelde een route samen waarin de 1300 meter lange Beneluxtunnel was opgenomen. De tocht vond plaats nét voor de officiële opening op 5 juni. Weinig vertrouwenwekkend was het volgende punt in het reglement: ‘Belangrijk. In de Beneluxtunnel mag U wel zingen, maar niet schreeuwen of gillen’…. Als herinnering aan de tocht ontving iedere deelnemer een lepeltje met afbeelding van de tunnelingang. Het inschrijfgeld bedroeg  ƒ 1,25 per persoon. De ironie wil dat een deel van de opbrengst van deze tocht bestemd was voor het Nederlands Astmafonds…..


Bronnen:
-Collectie H.K. van Minnen, inv.nr. 6
-Archiefbibliotheek nrs.VIIG108 t/m 110, VIIG112 en IIIH311
-Kroniek 1950
-Hees, J. van, ‘Oranjeklanten in Vlaardingen’, Tijd-schrift nr. 127, maart 2013

Reacties