Direct naar navigatie

De Firma Wouter Sterk Jbzn. te Vlaardingen

Door: admin, Periode: 1800 - 1899, Thema's: Handel en industrie

Aan de noordzijde van de Koningin Wilhelminahaven staan twee oude pakhuizen naast elkaar. Op één van de zijgevels is de volgende tekst te lezen: ‘W. Sterk Jbzn. Haring en Vischhandel Kuiperij’. De vervallen panden zijn de stille getuigen van een ooit bloeiende Vlaardingse nijverheid en een verdwenen Vlaardingse firma.

Anno 2012: Pakhuis van de firma Wouter Sterk Jbzn. aan de noordzijde van de Koningin Wilhelminahaven. Foto: J. van den Berg.

Schaarse bronnen

Het Museum Vlaardingen heeft slechts twee voorwerpen in de collectie die herinneren aan de geschiedenis van ‘Kuiperij en Haringhandel Wouter Sterk Jbzn.’. Het betreft een Delfts blauw haringschaaltje en een vatenstempel waarmee de firma de tonnen voorzag van haar brandmerk. In de collectie archivalia heeft het museum ook zes afslagboekjes uit 1954-1960. Mede dankzij het Archief van de Kamer van Koophandel is de geschiedenis van deze Vlaardingse firma toch bekend.

De stichter

In 1831 zag Wouter Sterk het levenslicht in Enkhuizen. Zijn vader Jacobus was er kuiper en Wouter volgde in zijn voetsporen. Hoewel Enkhuizen zijn heimat was, verhuisde Wouter samen met zijn vrouw en kinderen in november 1871 naar Vlaardingen. Zijn vrouw, Marritje Meijrink, overleed hier in 1872. Wouter hertrouwde nog geen vier maanden later met Frisje Anker, naar wie hij één van zijn firma’s vernoemde.

Een bescheiden start

Haringschaaltje van de firma W.Sterk Jbzn. in het bezit van de familie Sterk uit Dreumel. Bovenaan zetletters van dhr. Sterk, voormalig typograaf bij de Rotterdamse Courant. Foto: B. Sterk.Wouter begon in 1880 een eigen kuiperij aan de noordzijde van de Oosterstraat. Het ging hem blijkbaar voor de wind, want twee jaar later bezat hij een tweede stuk grond aan de Kortesteeg (nu Kortestraat) / hoek Nieuwstraat. Daar liet hij in 1884 een pakhuis bouwen voor de opslag van kuipersgereedschappen. Het pand moest ook ingericht kunnen worden als kuiperij, wat aangeeft dat Wouter nog grootse plannen had. Tien jaar na zijn start in Vlaardingen kon Wouter zich kuiper en koopman noemen.

Achterzijde van een haringschaaltje van de firma W.Sterk Jbzn. in het bezit van de familie Sterk uit Dreumel. Bovenaan zetletters van dhr. Sterk, voormalig typograaf bij de Rotterdamse Courant. Foto: B. Sterk.In 1897 richtte hij samen met Jan Sterk een vennootschap op die zich bezighield met de kuiperij en exporthandel in haring en duigen. Wouter breidde zijn handelsactiviteiten steeds verder uit en ging ook fust (vaten) maken voor de opslag van olie, vet, boter, krenten en appelen.

Een nieuwe locatie

Tussen 1895 en 1904 kwam de Koningin Wilhelminahaven in twee fasen gereed. De percelen aan deze handelshaven waren bestemd voor ‘belangrijke industriële doeleinden’ en Wouter Sterk rook zijn kans. Hij kreeg een perceel ten noorden van de haven, naast de Dogger Maatschappij van A. Hoogendijk. Wouter vestigde er in 1898 niet enkel zijn firma, maar ging er ook zelf wonen. In 1903 ontbond hij echter de vennootschap en besloot hij zijn woonhuis, bedrijf en handel te verkopen. Bij de verkoop stelde hij als voorwaarde dat de bedrijfsnaam ‘Wouter Sterk Jbzn.’ bleef bestaan. Lang kon Wouter niet van zijn ‘pensioen’ genieten, want op 20 juni 1906 stierf hij.

Nieuwe eigenaars

Hendrik Borst Azn. was de 28-jarige Vlaardingse jongeman die het bedrijf en huis van Wouter had gekocht. Hij betrok het woonhuis en liet het in 1912 verbouwen en vergroten in Jugendstil. De vennootschap die hij in 1906 samen met M. van der Burg Hzn. had opgericht, werd in 1922 ontbonden. Hendrik nam de zaken zelf waar, maar overleed vijf jaar later onverwacht. Zijn vrouw verkocht het bedrijf in 1928 aan de 30-jarige Huibertus Jacobus Knoester uit Scheveningen.

De bouw van een extra verdieping op het woonhuis in 1912. Foto: Collectie Stadsarchief Vlaardingen.

Scheveningse bazen

Februari 1975, het pakhuis van Wouter Sterk Jbzn. aan de Koningin Wilhelminahaven. Rechts op de foto is een gedeelte van het woonhuis zichtbaar. Foto: Collectie Stadsarchief Vlaardingen.Huibertus kocht niet enkel de firma ‘Wouter Sterk Jbzn.’, maar nam ook de firmanaam “F. Anker” over. Hij verhuisde pas in 1936 naar Vlaardingen. Het woonhuis aan de Wilhelminahaven liet hij links liggen en hij betrok een huis aan de Schiedamseweg (nr. 100). In de daaropvolgende jaren voegden verschillende familieleden zich als vennoot bij de firma. De activiteiten van de firma breidden zich ook uit. Naast de handel in vis en het maken van vaten (fust), hield ‘Wouter Sterk Jbzn.’ zich bezig met de import en export van aanverwante artikelen en het roken en conserveren van visproducten. Begin jaren ’50 kwam daar ook de handel in andere levensmiddelen bij.

Exit Vlaardingen

Anno 2012: Het vervallen pakhuis van de firma W.Sterk Jbzn. gezien vanaf de Vulcaanweg. Foto: J. van den Berg.Johannes (Jan) Knoester nam in 1959 de directeursfakkel van zijn vader over. De Vlaardingse vissersvloot was sinds 1950 echter sterk teruggelopen en dit had ook zware gevolgen voor de firma. Om het hoofd boven water te houden, sloot Johannes in 1967 een overeenkomst met de Scheveningse firma ‘Jac. Den Dulk en Zonen’. ‘Wouter Sterk Jbzn.’ kon dankzij een joint venture zaken blijven doen onder eigen naam. De firma ‘F. Anker’ ging een jaar later op in ‘Wouter Sterk Jbzn.’. In 1974 kwam er een einde aan het Vlaardingse verhaal. De firma werd in dat jaar overgebracht naar Scheveningen, waar de haringvisserij veel minder was teruggelopen. Zowel ‘Den Dulk’ als ‘Wouter Sterk Jbzn.’ bestaan vandaag nog. Hun voornaamste handelsactiviteit is nog steeds de handel en het bewerken van haring en haringproducten. Daarnaast handelt men in diepgevroren vis, scherfijs en zout.

Bron

Alex Poldervaart, 2010: Kuiperij en haringhandel Wouter Sterk Jbzn. te Vlaardingen en Scheveningen. In: NETwerk. Jaarboek Visserijmuseum, jaargang 21, Vlaardingen, p. 35-41.

Reacties