Direct naar navigatie

  1. De bebouwing van Vlaardingen vanaf ca. 1560 tot 1830

    De bebouwing van Vlaardingen vanaf ca. 1560 tot 1830 (1560 - 1830)

    Plattegrond, tekening op calque, door onbekende maker, schaal en datering vervaardiging onbekend. Plattegrond van Vlaardingen (centrum), waarop door middel van verschillende arceringen de bebouwing in de situatie van resp. ca.1560, 1600, 1625, 1700, 1770 en 1830 is weergegeven. Linksboven een inzetkaart 'Positie van de hier gegeven kaart in het huidige Vlaardingen'.

  2. 'In Vlaerding á[m]Bocht, t lant genaemt de voet acker'

    'In Vlaerding á[m]Bocht, t lant genaemt de voet acker' (1572)

    Reproductie van een ingekleurde handschriftkaart. Deze kaart is één van de 5 Vlaardingse kaarten in het kaartboek van landbezit van het Schiedamse Gasthuis. Afgebeeld zijn percelen akker- (licht) en (waarschijnlijk) grasland (donker) in gebruik bij de pachters Kors Cornelisz en Jan Gerritz Broock/Brouck. Het land ligt tussen de Vlaardingse Vaart en de oude Holijweg in Vlaardinger-Ambacht, even ten westen van de donjon van Holij. Bij de Vlaardingse Vaart staat vermeld dat deze was 'eertijts genaemt De Platvoets[vaart]'. Met deze naam werd waarschijnlijk geduid op de in het water levende eenden en ganzen, die in de middeleeuwen ook wel 'platvoeters' werden genoemd. Op de plaats van de percelen ligt (lag) heden ten dagen het Holyziekenhuis. Zie ook kaart 5,6,7 en 8 in de Historische Atlas van Vlaardingen.

  3. Landbezit van het Weeshuis te Delft, einde van de Groeneweg

    Landbezit van het Weeshuis te Delft, einde van de Groeneweg (1576)

    Reproductie van een ingekleurde handschriftkaart voorstellende het landbezit van het Weeshuis van Delft bij Vlaardingen, getekend in 1576 door kaartmaker Jan Jansz Potter. Deze kaart maakt onderdeel uit van een serie van 4 kaarten van het landbezit in Vlaardingen in het kaartboek van het Weeshuis van Delft. De twee blokken weiland liggen aan het doodlopende einde van de Groeneweg in de Aalkeet Buitenpolder, waarvan het eigendom met anderen werd gedeeld. In de loop van de 17e eeuw zouden de percelen stuk voor stuk verkocht worden en uiteindelijk in handen komen van de familie D'Overschie. Veel percelen grond hadden namen, die tot ver in onze eeuw zijn blijven voortleven. Zo heette het afgebeelde perceel B de 'Henxt-camp' (hengstkamp). De sloot door de percelen C en D werd in 1633, met goedvinden van de weeshuisregenten, gedempt.

  4. Landbezit van het Weeshuis te Delft in de Babberspolder bij Vlaardingen

    Landbezit van het Weeshuis te Delft in de Babberspolder bij Vlaardingen (1576)

    Reproductie van een ingekleurde handschriftkaart voorstellende het landbezit van het Weeshuis van Delft in de Babberspolder bij Vlaardingen, getekend in 1576 door kaartmaker Jan Jansz Potter. Deze kaart maakt onderdeel uit van een serie van 4 kaarten van het landbezit in Vlaardingen in het kaartboek van het Weeshuis van Delft en toont het landbezit in de 'Babelspolder' (=Babberspolder). Het betreft twee verspreid van elkaar gelegen percelen akkerland, waarvan er één, blijkens het bijschrift, onlangs tot weiland getransformeerd ('nu weijlant'). De ovale vorm rechtsonder is het oude spuiwater, dat in 1552 was gedempt. De kaart meldt dat het vervolgens een bestemming heeft gekregen als boomgaard. Het laatst stond dit perceel bekend als de Put, waar nu de flat Molenzicht staat. De restloop van de middeleeuwse kreek 'de Vlaerding' is rechtsonder afgebeeld.

  5. Landbezit van het Weeshuis te Delft ter weerszijde van de Broekweg in Vlaardingen

    Landbezit van het Weeshuis te Delft ter weerszijde van de Broekweg in Vlaardingen (1576)

    Reproductie van een ingekleurde handschriftkaart voorstellende het landbezit van het Weeshuis van Delft bij de Broekweg bij Vlaardingen, getekend in 1576 door kaartmaker Jan Jansz Potter. Deze kaart maakt onderdeel uit van een serie van 4 kaarten van het landbezit in Vlaardingen in het kaartboek van het Weeshuis van Delft. Afgebeeld zijn de percelen akker- (licht gestreept) en grasland (donker), alsmede een boomgaard. Het betreft land ter weerszijden van de Broekweg, met aan de bovenzijde boerderij Hoogstad en rechts boerderij De Meewoning. Het cluster landbezit aan de andere zijde van de Broekweg betreft het complex 'De Engelsche Boomgaard'. Al in de 15e eeuw wordt dit complex zo genoemd, mogelijk naar het land van herkomst van de toenmalige eigenaar van de boomgaard. Rechts is de Vlaardingse Vaart te zien.

  6. Kaart van de niet ingepolderde gorzen buiten de zomerkaden aan de Delflandse Maasdijk bij de stad Vlaardingen

    Kaart van de niet ingepolderde gorzen buiten de zomerkaden aan de Delflandse Maasdijk bij de stad Vlaardingen (1577)

    Fotografische reproductie van een fragment van een ingekleurde handschriftkaart kaart. De langgerekte kaart toont de buiten de Delftlandse Maasdijk gelegen landen. Deze waren voor een groot deel door middel van zomerkaden ingedijkt, zoals de Vettenoordsepolders en de Buitenweiden (Oostwijk). De daarbuiten gelegen gorzen waren onbedijkt en zullen alleen in de zomermaanden bruikbaar zijn geweest. In de eeuwen die volgden werden ook deze ingepolderd. De stad Vlaardingen is schematisch weergegeven, rondom de kerk en Hoogstraat. De in 1574 afgebrande kerk staat er nog desolaat bij. Op de sluizen van het spuiwater staan drie windassen, waarmee de sluisdeuren bij eb geopend konden worden. Het uitstromende water schuurde de haven aldus schoon.

  7. 'Vlaerdinghen'

    'Vlaerdinghen' (circa 1560)

    Reproductie van een ingekleurde handschriftkaart van Jacob van Deventer (ca. 1560). Vanaf 1557/1558 tot 1575 vervaardigde de bekende kaartmaker Jacob van Deventer kaarten van alle 260 steden in de Nederlanden, waarschijnlijk voor militair-strategisch gebruik. Van iedere stad werd eerst een opmetingskaart, de minuut, gemaakt (deze kaart), die vervolgens werd uitgewerkt in een netkaart (kaart 4 uit de Historische Atlas van Vlaardingen). De minuten zijn in Nederland gebleven, terwijl de netkaarten in de Bibliotheca Nacional te Madrid berusten. De kaart toont nauwkeurig het Vlaardingen van voor de grote brand van 1574. De wegen, dijken en bebouwde percelen zijn relatief betrouwbaar afgebeeld. De vorm van de kerk komt echter vreemd over. Uit andere bronnen (opgravingen en kaartmateriaal) is bekend dat het een kruiskerk was met de toren in het midden, terwijl deze hier aan de westzijde van de kerk staat. Verder zijn herkenbaar het stadhuis, de molen en de kloosterkerk aan de Waal.

  8. Fragment van de kaart van Holland en Zeeland, waarop Vlaardingen staat afgebeeld

    Fragment van de kaart van Holland en Zeeland, waarop Vlaardingen staat afgebeeld (circa 1580)

    Reproductie van een landkaart uit 'Kaarten van de Nederlandse provincies' door Jacob van Deventer, 16e eeuw. Foto naar de reproductie-uitgave anno 1941. Fragment van de kaart van Holland en Zeeland met daarop de rivieren, dorpen en steden, Vlaardingen staat ongeveer in het midden afgebeeld.

  9. Ingekleurde handschrifkaart van de Maasdijk ten Westen van Vlaardingen uit 1553

    Ingekleurde handschrifkaart van de Maasdijk ten Westen van Vlaardingen uit 1553 (1553)

    Ingekleurde handschriftkaart voorstellende de Maasdijk ten westen van Vlaardingen, getekend in 1553 door kaartmaker Coenraet Olensz. (landmeter van Delfland). Het zuiden is boven. O.a. zijn afgebeeld de Grote Kerk, de Hoogen Dijk, de Broekweg, de Poeldijkse Watering en de 'Engelsche Woening'..

  10. Kaart van Zuid-West Nederland en Noord-Braband met  rivierenloop, landstreken en steden in de 16e eeuw

    Kaart van Zuid-West Nederland en Noord-Braband met rivierenloop, landstreken en steden in de 16e eeuw (1573)

    Reproductie van een kaart waarop Zuid-West Nederland en Noord-Braband met de rivierenloop, landstreken en steden in het laat-romeinse tijdperk is afgebeeld. Aan de zuidzijde o.a. de loop van de rivier de Maas. De orginele kaart is getekend in de 16e eeuw door Christiaan sGrooten, een Nederlands cartograaf. In 1568 gaf de hertog van Alva (1507-1582) aan sGrooten de opdracht om alle kaarten te tekenen van de provincies, de gewesten, de steden en hun grenzen die in die tijd toebehoorden aan de Spaanse kroon. sGrooten kwam zodoende in dienst bij de koning van Spanje en maakte voor hem twee atlasssen met kaarten van de Nederlanden. De eerste atlas uit 1573 (met het origineel van deze reproductie) bevindt zich tegenwoordig in de Koninklijke Bibliotheek van België. De atlas bevat 38 kaarten van de Europese regio’s, gaande van Ierland tot Oostenrijk. De tweede uit 1592 is te vinden in de Biblioteca Nacional te Madrid. Deze atlas bevat naast de kaarten die ook in de eerdere uitgave te vinden zijn ook kaarten van andere delen van de wereld.